name head

18 september 2019 | Door Catherine Keyl | back

Lezen & Schrijven

Soms kan een kleine gebeurtenis grote gevolgen hebben. Ik liep een keer door de supermarkt toen er een mevrouw naar me toekwam en vroeg: ’Kunt u mij voorlezen wat er op dit etiket staat?’ Ik keek nogal bevreemd naar haar, waarop ze haastig toevoegde: ’Ik heb namelijk m’n bril niet bij me.’ Omdat ik haar niet geloofde, vroeg ik wat er werkelijk aan de hand was. Ze zei met tranen in haar ogen: ’Ik kan eigenlijk niet lezen.’
Die gebeurtenis maakte dat ik meteen aan de redactie voorstelde om een onderwerp over analfabetisme te maken. Nou, dat vond iedereen onzin. Elke Nederlander kon toch lezen en schrijven? We maakten er toch een programma over en het bleek een schrijnend probleem.
In die tijd ging het om 1 miljoen mensen die daarmee te maken  hadden. Inmiddels zijn het er 2,5 miljoen.

Het probleem is, als je zelf kunt lezen en schrijven sta je er niet bij stil.
De Stichting Lezen en Schrijven, jarenlang trouw gesupported door Prinses Laurentien, geeft allerlei cursussen, maar het blijft natuurlijk een schandaal dat de meeste laaggeletterden wel een school hebben doorlopen, maar niet goed kunnen lezen. Probeer je eens voor te stellen hoe klein je wereld wordt. Geen internet, geen sociale media, geen ondertitels op tv, onmogelijk mee te doen in groepsapps, problemen met belastingaangifte, met de weg vinden  (hoe lees je de borden?) Het ingeven van het adres op de gps gaat ook niet.

Onvoorstelbaar hoe geraffineerd mensen zijn om hun handicap te verbergen. Later heb ik veel mensen gesproken die op oudere leeftijd hebben leren lezen en er ging een wereld voor hen open.
‘Nu kan ik een brief met de hand schrijven aan mijn dochter en haar zeggen  hoe veel ik van haar houd,’ vertelde een mevrouw mij trots, die het presteerde om 45 jaar voor haar man te verbergen dat ze niet goed kon lezen en schrijven. Hoe doen mensen dat? Nou ja, natuurlijk onder anderen door te zeggen dat ze hun bril niet bij zich hebben.
Het meest ontroerd was ik indertijd toen een man van een jaar of zestig een leescursus had gevolgd en tegen me zei: ’Dat ik m’n kleinkind nu verhaaltjes voor kan lezen, je hebt geen idee hoe gelukkig me dat maakt!’

Wat ik totaal niet begrijp: in Nederland zijn , om maar eens een groep te noemen, zo’n 50000 transgenders. Goed dat er aandacht voor hun zaak is. Maar 2,5 half miljoen mensen die moeite hebben met lezen en schrijven en je hoort er relatief weinig over. Er was een tijd dat transgenders zich moesten schamen, die is gelukkig voorbij. Maar de schaamte over analfabetisme is nog steeds enorm. Uiteindelijk zouden juist mensen die dagelijks met lezen en schrijven te maken hebben, zoals wij, daarom extra aandacht moeten vragen voor dit, blijkbaar nog steeds enorm groeiende, probleem.

Reageren?

 

 

cc

column