name head

11 september 2019 | Door Catherine Keyl | back

Afstand

Dus er is nu een vrouw die de Staat gaat aanklagen omdat ze als ongehuwde moeder op 22-jarige leeftijd haar kind af moest staan. Mensen kunnen zich zoiets niet voorstellen. Ik eigenlijk ook niet, terwijl ik toch leefde in die tijd en voorbeelden van nabij heb meegemaakt.

We hebben het over de jaren vijftig, zestig en zeventig van de vorige eeuw. Ik had vriendinnetjes op school die ‘het hadden gedaan’ met een jongen. Sommigen hadden pech en werden zwanger. En nu komt het verschil met deze tijd. Toen: geen man, dan ook geen kind. Je was een schande voor de omgeving, voor je familie, je vrienden. Er werd niet over gesproken. Jonge vrouwen werden naar een kliniek ver van huis getransporteerd en bevielen daar van hun kind, in de hoop dat nooit iemand het te weten zou komen. Je toekomst zou immers geruineerd zijn. Geen kans op een behoorlijke levenspartner meer, want wie zou een ontmaagde vrouw willen? Nee, dit is niet Marokko of Turkije, dit is Nederland in de vijftiger jaren.

Later maakte ik programma’s over die vrouwen. Er bleken er tienduizenden te zijn. Ze waren stuk voor stuk beschadigd. Sommigen hadden zelfs de hele geschiedenis uit hun geheugen gewist en konden zich amper nog iets herinneren.
‘Ik heb gelukkig het kindje toen het geboren werd niet horen huilen,’ vertelde er een,’ want bij mij in de kliniek zaten vrouwen die dat wel was overkomen en dat was veel erger.’ De meesten bevielen geblindoekt. Wat een vernedering.
In die jaren was het dus ‘normaal’ dat ’fatsoenlijke’ families dit soort zaken zo regelden. Op zich niet zo vreemd dat de overheid die mentaliteit overnam.

Trudy Scheele-Gertsen, want dat is de vrouw over wie we het hebben, bleek zwanger van een vriendje dat inmiddels een ander vriendinnetje had. Ze besloot thuis bij haar ouders om hulp aan te kloppen, maar die reageerden in de geest van de tijd. Ze was besmet, mocht niet bij hen wonen en moest naar een opvanghuis voor ongehuwde moeders. Daar gaf ze aan, dat ze het kind graag wilde houden. Maar er werd anders voor haar beslist. Uiteindelijk zag ze haar kind 48 jaar later voor het eerst.
Onvoorstelbaar dat wij dit met z’n allen normaal hebben gevonden. Ik ook.
Een beter voorbeeld van hoe vrouwen werden onderdrukt door hun omgeving is er eigenlijk niet. Mannen wilden immers maagden? Waar heb ik dat meer gehoord?

Als we naar onze geschiedenis kijken worden we misschien ook meteen milder tegenover andere culturen. We zijn zo arrogant te denken dat we ongelooflijk geemancipeerd zijn in Nederland. Nou, ik kan jullie uit eigen ervaring melden: nog maar heeel kort.

Reageren?

 

 

cc

column